Mijn project: Tapirs en de Jícaro Danto - Een bijzondere relatie tussen dier en boom

18-12-2025

Tijdens mijn verblijf in Costa Rica raakte ik gefascineerd door de Baird’s tapir en de bijzondere relatie met de zeldzame Jícaro Danto boom. Wat begon als biologisch onderzoek groeide uit tot een fotografisch project waarin alles samenkomt waar ik voor sta: ecologie, beeld en natuurbescherming. Als winnaar van de Stichting Oog op de Natuur beurs in 2024 kreeg ik de ruimte om dit verhaal volledig uit te werken. Een verhaal over symbiose, kwetsbaarheid en de mensen die zich met hart en ziel inzetten voor hun leefomgeving.

Waarom komt deze interesse vandaan?

Mijn fascinatie voor tapirs begon eigenlijk al tijdens mijn studie biologie. Als fotograaf en ecoloog ben ik voortdurend op zoek naar verhalen waarin wetenschap en natuurbehoud samenkomen. In 2019 zat ik in Costa Rica voor een exchange programma. Ik wilde eigenlijk werken met grote katachtigen, maar mijn professor bracht me in contact met een NGO die zich volledig richtte op tapirs. In eerste instantie slikte ik even, maar al snel was ik verkocht. Tapirs zijn rare, maar charismatische dieren en waar ze voor staan is van onschatbare waarde.

De Baird’s tapir is het grootste landzoogdier van Midden-Amerika en wordt ook wel de “tuinier van het woud” genoemd. Ze zijn essentieel voor de verspreiding van zaden in het regenwoud. In de Guanacaste-bergen ontdekte ik bovendien iets bijzonders: de unieke relatie tussen de tapir en de Jícaro Danto, een boomsoort die nergens anders ter wereld voorkomt. Dat een dier letterlijk het voortbestaan van een boom in stand houdt, raakt me diep. Het is zowel biologisch fascinerend als een krachtige metafoor voor de kwetsbaarheid van ecosystemen.

Waarom dit verhaal verteld moest worden

In Guanacaste zie ik steeds vaker tapirs door tuinen en weilanden trekken. Een teken dat de populatie langzaam herstelt, maar ook dat hun leefgebied onder druk staat. Veel tapirs dragen littekens van territoriale gevechten, en open wonden maken ze extra vatbaar voor parasieten zoals de schroefworm. Die parasiet is via vee bezig op het Amerikaanse continent. Tegelijkertijd zie ik lokale natuurbeschermers zoals Donald Varela en Jorge Rojas die zich dag en nacht inzetten om deze dieren te beschermen. Voor mij is dit verhaal niet alleen een ode aan de unieke symbiose tussen dier en boom, maar ook aan de gemeenschap die zich inzet om die relatie te behouden. Dat raakt me. Het laat zien dat lokale inzet onmisbaar is, zelfs bij wereldwijde uitdagingen.

Hoe ik het project heb aangepakt

Ik kon voortbouwen op mijn masteronderzoek naar de relatie tussen tapirs en Jícaro Danto-bomen. Daardoor kende ik de regio goed en wist ik waar ik moest zijn. Dat ik Spaans spreek, hielp enorm. Het opende deuren, maakte gesprekken persoonlijker en zorgde voor vertrouwen bij boeren en gidsen.

Ik verbleef bijna twee maanden in het gebied. Overdag liep ik mee met gidsen, boeren en onderzoekers. 's Nachts wachtte ik vaak langs een hek tot een tapir zich verplaatste van het ene weiland naar het andere. Ik documenteerde hoe Jorge Rojas een tapir verdoofde en voorzag van een GPS-halsband, en volgde Donald Varela in Tapir Valley waar hij met zijn team Jícaro Danto-bomen kweekt en herplant. Ik wilde het hele verhaal laten zien: van wetenschap en natuurbescherming tot het dagelijks leven in deze unieke corridor.

Het maken van de beelden

Ik ben een echte Canon fan en werk standaard met twee Canon R6 systeemcamera's. Dat geeft me de flexibiliteit die ik nodig heb. Meestal gebruik ik een Canon RF 24-105mm f/4.0L IS USM voor veelzijdigheid, of een Canon RF 35mm f/1.8 objectief als ik dichter op mijn onderwerp wil zitten. Licht speelt een grote rol in mijn werk, dus ik neem altijd flitsers, hoofdlampen en LED-paneeltjes mee. Daarnaast had ik zelfgebouwde cameravallen om het nachtleven van de tapir vast te leggen. Helaas hebben die de vochtige omstandigheden van mijn laatste reis in november 2024 niet allemaal overleefd. Dat hoort erbij als je in het regenwoud werkt. De belangrijkste resultaten

Wat begon als een verhaal over een unieke symbiose groeide uit tot een bredere boodschap over hoe wereldwijde problemen, zoals de terugkeer van de schroefworm, lokale ecosystemen beïnvloeden. Het project liet me zien hoe sterk landbouw, diergezondheid, biodiversiteit en handel met elkaar verweven zijn.

Waar ik extra trots op ben, is dat mijn beelden nu worden gebruikt in educatieve programma’s en bewustwordingscampagnes in Costa Rica. Ze dragen niet alleen bij aan de internationale discussie, maar ook direct aan de bescherming van tapirs in hun leefgebied. Bovendien werd mijn serie genomineerd voor de Siena Photo Awards in de categorie Storyboard: Nature, Environment, and Conservation Issue. In januari verschijnt het hele verhaal ook in National Geographic Nederland.

Meer mogelijkheden dankzij Oog op de Natuur

De beurs van Oog op de Natuur gaf mij de ruimte en middelen om het project écht uit te voeren. Ik kon langer blijven, dieper graven en meer mensen spreken. Dankzij de beurs kon ik niet alleen de ecologische, maar ook de sociale dimensie van dit verhaal belichten. De beelden bereikten een internationaal publiek, maar ook lokaal worden ze actief ingezet. En in januari geef ik twee lezingen over dit project in samenwerking met Cameranu, in Amsterdam en Rotterdam.

Mijn toekomstplannen

De komende tijd richt ik me vooral op mijn eigen stichting, de Sacha Huagra Foundation, die ik vorig jaar samen met lokale partners heb opgericht. We zetten ons in voor de bergtapir in de Andes van Colombia. Een andere soort, een ander landschap, maar dezelfde missie. Daarnaast werk ik aan een nieuw project dat zich afspeelt in tropische berggebieden. Ik werk daarin samen met ornithologen van Georgia Tech en de focus ligt op klimaatverandering. Veel kan ik daar nog niet over zeggen, maar ik kijk er enorm naar uit.

Over Stichting Oog op de Natuur

Stichting Oog op de Natuur ondersteunt met beurzen fotografen die de schoonheid én kwetsbaarheid van onze natuur in beeld brengen. Hun projecten maken zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft: de dringende noodzaak om onze leefomgeving te beschermen. In samenwerking met Stichting Oog op de Natuur geeft Cameranu een aantal beurswinnaars de kans ook hier hun verhaal te vertellen en zo nog meer impact te maken. Wilt u dat deze stichting ook in de toekomst beurzen kan blijven verstrekken? Word dan Vriend van Oog op de Natuur.