Mijn Project Absence - De natuur zonder kunstlicht

02-10-2025

Wat gebeurt er met de natuur wanneer wij ons even terugtrekken? Die vraag stelde ik mezelf toen ik begon aan mijn project Absence. Als winnaar van de Oog op de Natuur beurs in 2022 reisde ik naar de donkerste plekken van Europa. Hier ging ik op zoek naar momenten waar de natuur weer even van zichzelf is. Zonder menselijk ingrijpen. Zonder kunstlicht.

De aantrekkingskracht van de nacht

Aanvankelijk begon mijn zoektocht met het verlangen naar een onaangetaste wildernis. Maar al snel ontdekte ik dat die in Europa nauwelijks nog te vinden is. Wat ik wél vond, was een tijd waarin de mens tijdelijk afwezig is, namelijk in de nacht.

Zodra de nacht valt trekken wij ons terug in onze huizen. De wereld buiten wordt even losgelaten. En juist dat moment is voor mij magisch. Ik besloot te reizen naar de laatste plekken waar het ’s nachts nog écht donker wordt, vrij van lichtvervuiling. Want waar geen licht is, is vaak ook geen mens.

Waarom ik dit verhaal wil vertellen

Absence gaat voor mij over het uitschakelen van de ratio en het overgeven aan een natuurlijke staat van zijn. De nacht is niet van ons. We zijn er fysiek niet op gebouwd. Daardoor voelen we ons kwetsbaar en soms onzeker, maar als je je daaraan overgeeft gaat er een wereld open.

In het maanlicht ervaar ik een natuur die nog onaangetast voelt, bijna heilig. Die ervaring gun ik iedereen. Het relativeert je bestaan. Wij zijn niet het middelpunt van de wereld. En juist die gedachte, hoe ongemakkelijk ook, kan leiden tot meer bescheidenheid. En dus tot een betere omgang met onze omgeving.

Op zoek naar donkerte

Europa is het meest verlichte continent ter wereld. Via lichtvervuilingskaarten zoek ik naar de laatste donkere vlekken. Die zijn schaars. Soms is het letterlijk zoeken naar een speld in een hooiberg, maar dat maakt het ook zo waardevol. De kaart biedt me een helikopterblik op de mensheid. Je ziet hoe alles verlicht is: steden, dorpen en zelfs booreilanden op zee. Alleen in moeilijk toegankelijke gebieden zoals moerassen en bergketens blijft het donker. Daar ben ik dan ook heen gegaan.

Eenmaal ter plaatse dompel ik mezelf onder in het landschap. Ik lees het terrein, observeer, wacht. Ik probeer te begrijpen hoe het gevormd is, wat er groeit en hoe oud het is. Het kan soms dagen duren voordat ik een plek heb gevonden waarbij ik het idee heb dat alle elementen die voor mij het landschap karakteriseren samenvallen in een beeld. Als ik dit eenmaal heb gevonden zet ik mijn statief op en dan begint het lange wachten.

Van concept naar uitvoering

Voor het maken van ‘Absence’ maak ik gebruik van meerdere opnamen. Dat wil zeggen dat ik mijn Nikon D850 met een Nikon AF-S 24-70 f/2.8 G ED vast heb staan op een statief en vervolgens het beeld weer opbouw uit verschillende belichtingen. Zo krijg ik niet 1 langbelichte foto wat de camera mij geeft maar een opgebouwd landschap waarin ik op zoek ga naar de balans zoals ik die gezien en ervaren heb.

Het blijft altijd een gok want overdag heb ik mijn standpunt bepaald en dan begint het lange wachten tot de avond valt. Dan is het afhankelijk of de omstandigheden gunstig zijn en of de compositie ook in het nachtelijke donker zo uitpakt als ik overdag in gedachten had. Het is een tijdrovende manier van werken en daarom ben ik gemiddeld wel ruim een week in de weer om tot een beeld te komen. Eenmaal thuis aangekomen begint het puzzelen in de nabewerking maar als het beeld eenmaal staat is het, het allemaal waard geweest. Ook voor mijzelf als maker onthullen de landschappen zich pas na een lange tijd en dat hoort bij het werk.

Van idee naar expositie

In 2022 kon ik Absence voor het eerst tentoonstellen bij K84 in Amsterdam. Een prachtige plek midden op de Keizersgracht. Tot mijn verrassing schreef het NRC een lovende recensie. Vanaf dat moment ging het snel. Mijn werk werd geselecteerd voor groepsexposities bij Museum Belvedère, Museum de Fundatie, Unseen, PAN-Amsterdam en zelfs een solo-expositie bij BBA in Berlijn.

Tegenwoordig word ik in Nederland vertegenwoordigd door Galerie Helder. Ook dit jaar zal mijn werk weer te zien zijn op de PAN-Amsterdam in november. Je bent van harte welkom om te komen kijken.

Wat de beurs van Oog op de Natuur voor mij betekende

Toen ik de beurs kreeg toegekend, was ik al begonnen met Absence. Maar dankzij de financiële steun kon ik het project verder uitbouwen. Ik bezocht nieuwe plekken en maakte nieuwe beelden.

Nog belangrijker dan het geld was de erkenning. De steun van Oog op de Natuur gaf me het gevoel dat mijn werk ertoe doet. Dat we samen een verhaal vertellen dat gezien moet worden. En dat is precies wat ik hoop te bereiken: bewustwording. Over hoe wij omgaan met de natuur.

Een nieuw project aan de horizon

Momenteel werk ik aan een nieuw project: Alluvium. Het gaat over gletsjer watervallen: plekken die ooit werden gezien als poorten tussen werelden. Ik onderzoek wat deze plaatsen vandaag nog betekenen. Het eerste werk zal komend jaar te zien zijn op de PAN-Amsterdam en bij Galerie Helder.

Over Stichting Oog op de Natuur

Stichting Oog op de Natuur ondersteunt met beurzen fotografen die de schoonheid én kwetsbaarheid van onze natuur in beeld brengen. Hun projecten maken zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft: de dringende noodzaak om onze leefomgeving te beschermen. In samenwerking met Stichting Oog op de Natuur geeft Cameranu een aantal beurswinnaars de kans ook hier hun verhaal te vertellen en zo nog meer impact te maken. Wilt u dat deze stichting ook in de toekomst beurzen kan blijven verstrekken? Word dan Vriend van Oog op de Natuur en draag bij aan beeld met impact.